Mẹo hạ cỏ đơn giản giúp bạn tiết kiệm chi phí khi làm sân

Mình là Toàn, làm và thi công sân cỏ nhân tạo nhiều năm nay, đi từ Bắc vào Nam. “Hạ cỏ” là cách anh em thợ hay gọi công đoạn trải và ghép cỏ xuống mặt nền. Nhiều người tưởng cứ mua đủ cỏ là xong, nhưng thực tế hạ cỏ khéo hay vụng ăn nhau ở chỗ hao vật tư — trải sao cho ít phải cắt bỏ, ghép sao cho không phí một mét cỏ nào. Mình nói ngay mấy mẹo cốt lõi để bạn hạ cỏ tiết kiệm: ghép hai thảm cỏ thật sát nhau để ít cắt bỏ, giữ lại cỏ thừa và cỏ cũ làm đường biên, dán keo chuẩn ngay từ đầu để khỏi bung mối phải làm lại, và chuẩn bị đủ người vì mỗi cuộn cỏ nặng cỡ 3 tạ.

Cả bài này mình đi sâu từng mẹo, kèm kinh nghiệm thật từ công trình Mang Yang – Gia Lai (dán keo mối nối) và cụm sân Quang Trung – Đồng Nai (hoàn thiện đường biên). Bạn làm theo là đỡ hao cỏ, đỡ hao keo, và quan trọng nhất là không phải bóc ra làm lại.

“Hạ cỏ” là gì và vì sao hạ cỏ khéo lại tiết kiệm tiền

Hạ cỏ, hay trải cỏ, là công đoạn sau khi nền đá mạt đã lu phẳng: bạn rải các thảm cỏ ra, canh cho thẳng hàng, ghép các mép lại, dán keo cho liền khối, rồi mới tới bước vào cát và hạt cao su. Cỏ là một trong những khoản tốn tiền nhất của cả cái sân, chỉ sau khâu nền. Vậy nên mỗi mét cỏ cắt bỏ đi vì ghép vụng, mỗi mối dán bung ra phải làm lại, đều là tiền của bạn bay đi.

Cái hay là hạ cỏ tiết kiệm không đòi hỏi bạn mua cỏ rẻ hơn hay cắt xén chất lượng. Nó chỉ là làm khéo tay và có tính toán: trải đúng thứ tự, ghép đúng cách, giữ lại phần thừa để dùng vào việc khác. Đây là kiểu tiết kiệm mình thích nhất, vì nó không làm sân xấu đi hay yếu đi. Ai muốn xem tổng thể các cách tiết kiệm khi làm sân thì đọc thêm bài cách tiết kiệm chi phí làm sân cỏ nhân tạo.

Mẹo 1: Ghép hai thảm cỏ thật sát nhau để ít phải cắt bỏ

Đây là mẹo quan trọng nhất. Cỏ được sản xuất thành từng thảm khổ rộng, khi trải xuống sân bạn phải đặt nhiều thảm cạnh nhau mới phủ kín. Nguyên tắc vàng là hai thảm cỏ liền nhau phải sát khít nhau, không hở khe, cũng không chồng mép lên nhau.

Vì sao chuyện này lại tiết kiệm? Vì nếu bạn canh ẩu, mép thảm này lệch mép thảm kia, thì để chữa cháy bạn phải cắt bỏ phần thừa hoặc chèn thêm một dải cỏ vá vào chỗ hở. Cả hai cách đều phí cỏ. Ghép sát ngay từ đầu thì gần như không phải cắt bỏ gì, cỏ mua bao nhiêu dùng gần hết bấy nhiêu.

Muốn ghép sát, bạn phải trải cỏ theo cùng một chiều sợi, canh mép bằng dây hoặc bằng mắt thợ quen tay, rồi mới cố định. Đừng vội dán keo khi hai mép chưa thật khít. Chuyện ghép và liên kết các thảm cỏ mình nói kỹ hơn ở bài cách liên kết các thảm cỏ, bạn nào lần đầu làm nên đọc.

Mẹo 2: Tận dụng cỏ thừa và cỏ cũ làm đường biên

Kể cả ghép khéo tới đâu, làm sân vẫn có những mẩu cỏ thừa — đầu thảm cắt ra, phần dư ở góc. Nhiều người vứt đi cho gọn, đó là vứt tiền. Mình luôn giữ lại những phần cỏ thừa còn tốt để làm đường biên cho sân.

Đường biên là dải cỏ chạy dọc quanh sân, ngoài vạch vôi. Nó không phải chỗ lăn bóng chính nên không cần cỏ mới cứng cáp như lòng sân, dùng cỏ thừa còn đẹp là quá hợp lý. Cách này vừa gọn công trường vừa đỡ phải mua thêm cỏ riêng cho phần biên.

Mẹo này còn lợi hại hơn khi bạn thay cỏ cho sân cũ. Cỏ cũ ở lòng sân dùng lâu bị mòn, nhưng phần cỏ cũ còn đẹp thì đừng bỏ, đem làm đường biên cho sân mới hoặc dặm vá chỗ khác. Tương tự, khi thay cỏ mà lớp hạt cao su bên dưới còn mềm thì tận dụng lại, chỉ hốt phần trên, không xúc sát nền kẻo lẫn đá mạt. Chuyện tận dụng vật tư khi thay cỏ mình bàn riêng ở bài thay cỏ mới tận dụng vật tư.

Mẹo 3: Dán keo chuẩn ngay từ đầu, khỏi bung phải làm lại

Đây là mẹo tiết kiệm kiểu “phòng bệnh hơn chữa bệnh”. Các mép thảm cỏ được nối với nhau bằng cách trải một băng vải dưới hai mép rồi bơm keo lên, ép hai mép cỏ dính vào băng. Nếu keo tốt và dán đúng, mối nối liền khối, đá bóng bao năm không sao. Nếu keo kém hoặc dán ẩu, thì chỉ 2-3 năm là bung mối — cỏ hở ra, cầu thủ vấp, và bạn phải bóc lên dán lại cả đoạn. Làm lại vừa tốn keo mới, tốn công, vừa mất khách trong thời gian sửa.

Cho nên mình luôn dùng keo tốt như keo AB hoặc keo Bull, không ham keo rẻ. Số tiền chênh giữa keo tốt và keo dởm nhỏ hơn rất nhiều so với chi phí bóc ra làm lại. Dán keo cũng phải làm lúc mặt cỏ khô ráo, bơm đều tay, ép chặt hai mép xuống băng vải. Muốn hiểu vì sao mối dán hay bị bong và cách phòng, đọc bài làm sao để mối dán không bị bong; còn muốn biết chọn loại keo nào cho đúng thì có bài nên dùng loại keo nào khi làm sân.

Mẹo 4: Chuẩn bị đủ người vì mỗi cuộn cỏ nặng cỡ 3 tạ

Nghe thì không liên quan tới tiết kiệm, nhưng thực ra rất liên quan. Mỗi cuộn cỏ nặng khoảng 3 tạ, tức 300kg. Đây là khối nặng, cồng kềnh, dài. Trải một cuộn cỏ đòi hỏi nhiều người khiêng và giữ cùng lúc để cuộn cỏ đi thẳng, không bị lệch, không bị kéo giãn.

Nếu thiếu người, mấy anh em ráng sức kéo lê, cuộn cỏ đi xiên xẹo, mép thảm lệch — và bạn lại rơi vào cảnh phải cắt bỏ hoặc vá như mình nói ở mẹo 1. Tệ hơn là kéo mạnh làm thảm cỏ giãn, khi ổn định lại nó co, mối nối hở. Chuẩn bị đủ người để hạ cỏ nhẹ nhàng, đặt đúng vị trí ngay từ lần đầu, chính là cách tránh hao cỏ và tránh phải làm lại. Việc này tưởng nhỏ mà nhiều đội xem nhẹ rồi trả giá bằng cỏ hỏng.

Cắt đường line đúng chỗ cũng là cách đỡ hao cỏ

Vạch kẻ sân (line) cũng làm từ cỏ, nên cắt line khéo cũng góp phần tiết kiệm. Đường line rộng khoảng 8cm, và bọn mình có mẹo cắt rất chuẩn: cắt vào giữa hàng cỏ thứ 5 và thứ 6 bằng dao rọc giấy. Đếm theo hàng sợi cỏ như vậy thì đường cắt luôn thẳng và đều bề rộng, không phải căng dây đo đi đo lại, cũng không cắt lẹm vào phần cỏ không cần cắt.

Cắt line thẳng ngay từ đầu thì bạn không phải cắt lại, không phí dải cỏ trắng để vá vạch. Đây là chi tiết nhỏ nhưng làm nên cái sân đẹp và gọn vật tư. Mình có bài riêng cắt đường line thật thẳng hướng dẫn kỹ hơn cho ai muốn tự tay làm vạch.

Kinh nghiệm thật: mối nối ở Mang Yang và đường biên ở Quang Trung

Cho bạn hai ví dụ thật để thấy mấy mẹo trên không phải lý thuyết.

Ở sân Mang Yang – Gia Lai, vùng Tây Nguyên, nền đá mạt, mình chụp lại được đúng lúc anh em đang dán keo mối nối cỏ: keo màu nâu vàng chảy đều trên băng vải nằm dưới hai mép cỏ, rồi ép hai mép xuống cho dính liền. Đây chính là công đoạn quyết định mối nối bền hay bung. Làm chắc tay ở bước này, dùng keo tốt, thì vài năm sau không phải quay lại sửa — đó là tiết kiệm thật, dù lúc làm không nhìn thấy.

Ở cụm sân Quang Trung – Thống Nhất – Đồng Nai, đây là cụm nhiều sân miền Nam, có đường biên cỏ chạy dọc quanh sân. Lúc mình ghi lại là anh em đang hoàn thiện phần đường biên và mối nối. Đường biên chính là chỗ tận dụng cỏ thừa như mình nói ở mẹo 2 — phần cỏ dư từ lòng sân được đưa ra làm biên, vừa gọn vừa đỡ mua thêm. Cụm nhiều sân thì phần cỏ thừa gom lại càng nhiều, tận dụng khéo là tiết kiệm được kha khá.

Hai công trình này ở hai vùng khác nhau, một Tây Nguyên một Đông Nam Bộ, nhưng nguyên tắc hạ cỏ tiết kiệm thì y hệt: ghép sát, giữ phần thừa, dán keo chuẩn.

Những lỗi khiến hạ cỏ bị hao và tốn tiền

Gom lại những lỗi mình thấy nhiều nhất, bạn né được là giữ được tiền:

• Ghép hai thảm hở khe hoặc chồng mép. Phải cắt bỏ hoặc vá, phí cỏ.
• Vứt hết cỏ thừa cho gọn công trường. Mất luôn nguồn cỏ làm đường biên, phải mua thêm.
• Ham keo rẻ để dán mối nối. 2-3 năm bung mối, bóc ra làm lại tốn gấp nhiều lần.
• Thiếu người khi trải cuộn cỏ 3 tạ. Cuộn đi xiên, thảm giãn, mép lệch, hở mối.
• Dán keo lúc mặt cỏ còn ẩm. Keo không ăn, mối yếu, dễ bong.
• Cắt line ẩu, không đếm hàng cỏ. Vạch lệch bề rộng, phải cắt lại, phí cỏ vá vạch.
• Xúc sát nền khi thay cỏ cũ. Hạt cao su còn mềm bị lẫn đá mạt, không tận dụng lại được.

Tránh được mấy lỗi này thì cùng một lượng cỏ mua về, bạn phủ được nhiều sân hơn và không phải quay lại sửa.

Câu hỏi thường gặp

“Hạ cỏ” nghĩa là gì?

Hạ cỏ là cách anh em thợ gọi công đoạn trải và ghép cỏ nhân tạo xuống mặt nền đã lu phẳng, gồm rải thảm cỏ, canh thẳng hàng, ghép mép, dán keo mối nối cho liền khối, trước khi vào cát và hạt cao su.

Làm sao để hạ cỏ ít bị hao nhất?

Ghép hai thảm cỏ thật sát nhau để khỏi cắt bỏ, giữ lại cỏ thừa và cỏ cũ còn đẹp làm đường biên, dán keo tốt ngay từ đầu để khỏi bung mối phải làm lại, và chuẩn bị đủ người vì mỗi cuộn cỏ nặng cỡ 3 tạ, thiếu người kéo lê là làm lệch mép.

Nên dùng keo gì để dán mối nối cỏ?

Nên dùng keo tốt như keo AB hoặc keo Bull, dán lúc mặt cỏ khô ráo. Keo kém chỉ 2-3 năm là bung mối, phải bóc lên dán lại cả đoạn, tốn keo mới và tốn công, còn mất khách trong lúc sửa.

Cỏ thừa và cỏ cũ có nên giữ lại không?

Nên giữ. Cỏ thừa còn tốt và cỏ cũ còn đẹp đem làm đường biên quanh sân rất hợp lý, vì đường biên không phải chỗ lăn bóng chính nên không cần cỏ mới. Cách này giúp bạn đỡ phải mua thêm cỏ riêng cho phần biên.

Cắt đường line thế nào cho thẳng và đỡ phí cỏ?

Đường line rộng khoảng 8cm; cắt vào giữa hàng cỏ thứ 5 và thứ 6 bằng dao rọc giấy. Đếm theo hàng sợi cỏ thì đường cắt luôn thẳng và đều bề rộng, không phải cắt lại nên không phí dải cỏ vá vạch.

Lời kết

Tóm lại, hạ cỏ tiết kiệm không phải là mua cỏ rẻ, mà là làm khéo: ghép hai thảm sát nhau để ít cắt bỏ, tận dụng cỏ thừa và cỏ cũ làm đường biên, dán keo chuẩn ngay từ đầu để khỏi bung, chuẩn bị đủ người cho cuộn cỏ 3 tạ, và cắt line đúng hàng cho khỏi phí. Toàn những việc trong tầm tay mà cộng lại giữ được kha khá tiền, lại cho ra cái sân đẹp và bền.

Nếu bạn đang chuẩn bị làm sân và muốn mình hỗ trợ khâu trải cỏ cho gọn, đỡ hao, cứ gọi mình.

Đức Toàn – conhatandt.com Tư vấn – thi công sân bóng cỏ nhân tạo trọn gói, đã thi công nhiều công trình từ Bắc vào Nam. Liên hệ (Hotline/Zalo): 0392 827 665 để được khảo sát & báo giá.