Anh em chuẩn bị thay cỏ mới cho sân bóng thì cần chú ý điều sau

Mình là Toàn, làm nghề thi công sân cỏ nhân tạo nhiều năm nay. Bài này mình nói riêng với anh em đang chuẩn bị thay cỏ mới cho sân bóng một điều rất đáng tiền mà nhiều người bỏ qua: tận dụng lại vật tư cũ để tiết kiệm chi phí. Nói ngắn gọn: khi bóc cỏ cũ ra, phần hạt cao su còn mềm hoàn toàn thu lại dùng tiếp được (chỉ lấy phần trên, tuyệt đối không xúc sát nền kẻo lẫn đá mạt); hạt nào đã chai cứng như sỏi thì bỏ. Còn lớp cỏ cũ chỗ nào còn đẹp thì cắt ra làm đường biên cho sân mới. Làm khéo mấy khoản này, một đợt thay cỏ có thể tiết kiệm được kha khá tiền vật tư.

Đây là bài về tận dụng, tiết kiệm khi thay cỏ. Còn quy trình thay cỏ đầy đủ (kiểm tra nền, bóc cỏ, trải cỏ mới ra sao) mình viết riêng ở bài thay cỏ cho sân bóng thì cần chú ý điều gì – bạn nên đọc kèm để nắm cả hai mặt: làm đúng và làm tiết kiệm.

Tại sao nên tận dụng vật tư khi thay cỏ?

Nhiều anh em cứ nghĩ thay cỏ là vứt sạch cỏ cũ, cát cũ, hạt cũ rồi mua mới toàn bộ cho nhanh gọn. Nghĩ vậy là mất tiền oan. Trong lớp cỏ cũ đang nằm trên sân có một lượng hạt cao su không nhỏ – mà hạt cao su là một trong những khoản vật tư đáng tiền của sân (định lượng tối thiểu 5kg/m², nhân với diện tích sân là ra một khối lượng lớn). Nếu phần hạt đó còn dùng được mà bạn đổ đi rồi mua lại từ đầu thì đúng là phí phạm.

Tư duy tận dụng vật tư này không phải là làm ẩu cho rẻ, mà là tối ưu chi phí một cách khôn ngoan – giữ lại thứ còn tốt, bỏ thứ đã hỏng. Đây cũng chính là cách mình vẫn làm để giúp chủ sân tiết kiệm, nằm chung trong nhóm bí quyết tối ưu chi phí đầu tư mà mình hay chia sẻ ở bài cách tiết kiệm chi phí làm sân cỏ nhân tạo.

Hạt cao su còn mềm thì thu lại dùng tiếp

Khoản tận dụng đáng giá nhất là hạt cao su. Nguyên tắc rất đơn giản:

• Hạt còn mềm: thu lại, dùng tiếp cho lứa cỏ mới. Hạt cao su đen chất lượng khi còn mềm thì vẫn giữ được chức năng đỡ sợi cỏ và giữ mặt sân êm, nên không có lý do gì phải bỏ.
• Hạt đã chai cứng như sỏi: bỏ đi. Hạt để lâu, nhất là hạt kém chất lượng hay hạt màu, sẽ chai cứng, mất độ đàn hồi. Loại này giữ lại chỉ làm mặt sân cứng chân, phải bỏ.

Cách phân biệt cũng dễ: bốc một nắm hạt lên bóp thử, còn thấy mềm và có độ nảy thì giữ, cứng đanh như sỏi thì loại. Trong thực tế một đợt thay cỏ thường có cả hai loại, bạn cứ tách phần còn mềm ra tận dụng, phần chai thì thải.

Chú ý sống còn: chỉ lấy phần hạt ở trên, không xúc sát nền

Đây là chỗ mình muốn nhấn mạnh nhất, vì làm sai là hỏng cả mẻ hạt tận dụng: khi thu hạt lại, chỉ lấy phần hạt ở lớp trên, tuyệt đối không xúc sát xuống nền.

Lý do: bên dưới lớp hạt là lớp cát, và dưới nữa là nền đá mạt. Nếu bạn tham xúc sâu để lấy được nhiều hạt, lưỡi xẻng sẽ cạo cả đá mạt lẫn vào hạt. Hạt đã lẫn đá mạt thì coi như bẩn: đá mạt là những mảnh đá nhỏ sắc, đổ lại xuống sân sẽ làm mặt sân lợn cợn, cứng chân, thậm chí gây chấn thương cho cầu thủ y như chuyện cát lẫn sỏi. Lúc đó thà bỏ luôn còn hơn.

Cho nên khi thu hạt phải nhẹ tay, hớt lấy phần hạt phía trên, chấp nhận bỏ lại một ít hạt sát đáy còn hơn là lấy cả đá mạt lên. Giữ được mẻ hạt sạch thì mới yên tâm đổ lại xuống lứa cỏ mới. Nguyên tắc “sạch, không lẫn sỏi đá” này cũng đúng như khi vào cát hạt cho sân mới, mình nói ở bài điều quan trọng khi vào cát sân cỏ nhân tạo.

Cỏ cũ còn đẹp thì làm đường biên

Khoản tận dụng thứ hai là lớp cỏ cũ. Cỏ cũ nói chung đã mòn nên không dùng lại cho mặt sân chính được, nhưng ở một sân, không phải chỗ nào cỏ cũng mòn như nhau. Những dải cỏ ở vùng ít người giẫm – ví dụ sát biên, góc sân – thường còn khá đẹp.

Những dải cỏ còn đẹp đó bạn có thể cắt ra để làm đường biên cho sân mới. Đường biên là phần viền quanh sân, không phải chịu tải đá bóng như mặt sân chính, nên dùng cỏ cũ còn tốt là hợp lý, vừa tiết kiệm được một phần cỏ mới. Ví dụ những sân có đường biên cỏ chạy dọc đẹp như sân Quang Trung ở Thống Nhất, Đồng Nai hay đường biên bo cong ở góc sân Thanh Nguyên, Cà Mau mình từng làm – phần đường biên kiểu đó hoàn toàn có thể tận dụng cỏ cũ còn đẹp thay vì cắt vào cỏ mới đắt tiền.

Tính toán khoản tiết kiệm trước khi bắt tay

Trước khi thay cỏ, mình khuyên anh em ngồi tính nhanh xem tận dụng được bao nhiêu:

• Hạt cao su: ước lượng lượng hạt còn mềm thu lại được, phần còn thiếu để đạt tối thiểu 5kg/m² thì bù thêm hạt đen mới. Chỉ mua phần bù, không mua lại từ đầu.
• Cát: cát cũ thường lẫn nhiều tạp chất sau thời gian dài, cân nhắc kỹ; nếu vào lại thì phải sàng thật sạch không lẫn sỏi.
• Cỏ đường biên: ước lượng số mét cỏ cũ còn đẹp để bớt được bấy nhiêu cỏ mới cho phần biên.

Tính trước như vậy để đặt mua vật tư đúng lượng, không thừa không thiếu. Đây là kiểu tư duy tối ưu chi phí mình luôn áp dụng – giống như hồi làm cụm sân Hoa Lộc ở Hậu Lộc, Thanh Hóa, mình tận dụng vật tư và nhân công địa phương (dây điện, khung thành, bó vỉa, thuê máy tại chỗ) nên gần như không phát sinh chi phí ngoài dự toán. Cùng một tinh thần đó, khi thay cỏ, tận dụng được thứ gì còn tốt thì tận dụng.

Tận dụng nhưng đừng tiếc sai chỗ

Tiết kiệm là tốt, nhưng có những chỗ không được tiếc, kẻo lợi bất cập hại:

• Đừng tiếc tiền keo: mối nối cỏ mới bắt buộc phải dùng keo tốt (keo AB hoặc keo Bull), keo kém 2–3 năm bung mối là hỏng.
• Đừng tiếc mà giữ hạt chai: hạt đã cứng như sỏi thì phải bỏ, cố dùng lại chỉ làm mặt sân cứng chân.
• Đừng tiếc công xử lý nền: thay cỏ là dịp kiểm tra và xử lý lại nền; bỏ qua bước này để tiết kiệm thì cỏ mới nhanh lồi lõm, mất nhiều hơn được. Chuyện lồi lõm mặt sân mình nói ở bài tại sao sân cỏ nhân tạo bị lồi lõm sau một thời gian khai thác.

Nói cách khác: tận dụng phần còn tốt, nhưng phần nào ảnh hưởng tới độ bền và an toàn thì phải làm cho chuẩn.

Lên kế hoạch thu hồi vật tư trước khi bóc cỏ

Để tận dụng được tối đa, đừng bóc cỏ một cách vội vàng mà nên có kế hoạch từ trước. Kinh nghiệm của mình:

• Chọn ngày nắng ráo để thu hồi — hạt và cát khô thì tách hạt dễ, sạch hơn; ẩm ướt thì hạt bết, khó tách và dễ lẫn tạp chất.
• Chuẩn bị chỗ chứa và sàng — có bạt hoặc bao để gom hạt thu lại, có sàng để lọc hạt cho sạch trước khi dùng lại.
• Bóc cỏ theo từng dải, thu hạt tới đâu gọn tới đó, thay vì bóc ào cả sân rồi mới thu — làm vậy hạt lẫn cát đất, khó tận dụng.
• Đánh dấu các dải cỏ còn đẹp (thường ở biên, góc) để cắt riêng làm đường biên, không lẫn với cỏ đã mòn bỏ đi.

Có kế hoạch rõ như vậy thì việc thu hồi vật tư vừa nhanh vừa sạch, tận dụng được nhiều mà không lẫn tạp chất. Đây cũng là dịp để bạn khảo sát lại toàn bộ mặt nền trước khi trải cỏ mới — làm gọn cả hai việc trong một đợt. Về quy trình thay cỏ đầy đủ, xem bài thay cỏ cho sân bóng thì cần chú ý điều gì.

Câu hỏi thường gặp

Thay cỏ sân bóng có tận dụng lại hạt cao su cũ được không?

Được, với điều kiện hạt còn mềm. Thu lại phần hạt ở lớp trên để dùng tiếp, phần thiếu thì bù thêm hạt đen mới cho đủ tối thiểu 5kg/m². Hạt đã chai cứng như sỏi thì bỏ.

Vì sao không được xúc hạt sát xuống nền?

Vì dưới lớp hạt là cát và nền đá mạt. Xúc sâu quá sẽ cạo đá mạt lẫn vào hạt, làm mẻ hạt bẩn, đổ lại xuống sân gây lợn cợn, cứng chân và dễ chấn thương. Nên hớt nhẹ phần trên, chấp nhận bỏ lại ít hạt sát đáy.

Cỏ cũ có dùng lại được không?

Mặt sân chính thì không, vì cỏ đã mòn. Nhưng những dải cỏ cũ ở chỗ ít giẫm, còn đẹp, có thể cắt ra làm đường biên cho sân mới – phần này không chịu tải nên dùng cỏ cũ là hợp lý và tiết kiệm.

Thay cỏ tiết kiệm có làm sân kém chất lượng không?

Không, nếu tiết kiệm đúng chỗ. Tận dụng hạt còn mềm và cỏ cũ làm đường biên là hợp lý. Nhưng keo mối nối, việc xử lý nền và loại bỏ hạt chai thì phải làm chuẩn, không được tiếc – đó là những chỗ quyết định độ bền và an toàn.

Tận dụng vật tư khi thay cỏ tiết kiệm được nhiều không?

Đáng kể, nhất là ở khoản hạt cao su. Định lượng hạt tối thiểu 5kg/m² nhân với diện tích sân là một khối lượng lớn; nếu phần hạt còn mềm được thu lại dùng tiếp thì bạn chỉ phải mua bù phần thiếu thay vì mua mới toàn bộ. Cộng thêm cỏ cũ làm đường biên, một đợt thay cỏ tiết kiệm được kha khá tiền vật tư.

Cát cũ có tận dụng lại được không?

Cân nhắc kỹ. Cát cũ sau thời gian dài thường lẫn nhiều tạp chất, bụi bẩn. Nếu định dùng lại thì bắt buộc phải sàng thật sạch, loại hết sỏi đá; còn nếu đã bẩn nhiều thì nên thay cát mới để đảm bảo mặt sân sạch và thoát nước tốt. Ưu tiên tận dụng hạt hơn là cát.

Lời kết

Vậy anh em chuẩn bị thay cỏ sân bóng tiết kiệm thì nhớ: hạt cao su còn mềm thu lại dùng tiếp (chỉ lấy phần trên, không xúc sát nền kẻo lẫn đá mạt), hạt chai thì bỏ, cỏ cũ còn đẹp cắt làm đường biên. Tận dụng phần còn tốt, nhưng keo, nền và hạt chai thì làm cho chuẩn. Đọc kèm bài quy trình thay cỏ để nắm trọn cả cách làm đúng lẫn cách làm tiết kiệm.

Nếu sân của bạn sắp thay cỏ và muốn được tư vấn tận dụng vật tư sao cho tiết kiệm nhất mà vẫn bền, cứ liên hệ mình.

Đức Toàn – conhatandt.com Tư vấn – thi công sân bóng cỏ nhân tạo trọn gói, đã thi công nhiều công trình từ Bắc vào Nam. Liên hệ (Hotline/Zalo): 0392 827 665 để được khảo sát & báo giá.