Điều này sẽ giúp bạn tiết kiệm vài chục triệu khi làm sân cỏ nhân tạo

Mình là Toàn, làm nghề thi công sân cỏ nhân tạo nhiều năm nay. Nếu chỉ được nói với bạn đúng một điều để tiết kiệm khi làm sân cỏ nhân tạo, mình sẽ nói về hai khoản tiền mà rất ít người để ý tới: chọn được miếng đất nền tốt và làm đúng độ dốc để khỏi đào mương. Chỉ riêng hai chuyện này, làm khôn thì bạn bớt được từ vài chục triệu cho tới cả trăm triệu — mà không đụng gì tới chất lượng mặt sân.

Trả lời thẳng vào việc: chọn nền đất chắc, phẳng, không ngập, không yếu có thể giúp bạn bớt khoảng 100 triệu ở khâu làm nền; và làm đúng dốc mu rùa cộng bó vỉa thì khỏi phải đào mương thoát nước riêng, tránh tốn oan khoảng 30 triệu nữa. Hai khoản này cộng lại đã là một con số rất lớn so với tổng vốn một cái sân. Bài này mình mổ xẻ kỹ cả hai. Các con số là mức tham khảo, dao động theo vùng.

Vì sao hai khoản này lại lớn đến vậy

Muốn hiểu vì sao tiết kiệm được nhiều, bạn phải nhìn vào cơ cấu chi phí của một cái sân. Từ nhiều tới ít, tiền đổ vào: nền hạ → cỏ, keo, cát, hạt → điện, đèn → khung thành → lưới chắn. Nền hạ đứng đầu bảng — nó là khoản tốn nhất.

Mà điều thú vị là: khoản tốn nhất lại cũng là khoản co giãn nhiều nhất. Cùng làm một cái sân 5 người 20×40, nếu đất sẵn tốt thì tiền nền rất nhẹ; còn nếu vớ phải đất trũng, đất yếu phải bồi đắp, xử lý, thì riêng tiền nền đã đội lên cả trăm triệu. Hai cái sân y hệt nhau về mặt cỏ, nhưng tổng vốn chênh nhau rất xa chỉ vì cái nền bên dưới.

Khoản thứ hai — mương thoát nước — thì nhiều người tưởng là bắt buộc, nên cứ mặc định đào. Thực ra nếu làm nền đúng kỹ thuật thì cái mương đó là thừa. Bỏ được nó là bỏ luôn được khoảng 30 triệu. Hai khoản này đều nằm ở phần nền, và đều là chỗ bạn có thể chủ động tiết kiệm ngay từ khâu chọn đất và làm nền.

Khoản 1 — Chọn nền đất tốt, tiết kiệm khoảng 100 triệu

Đây là khoản lớn nhất và cũng là khoản dễ bị bỏ qua nhất, vì nó xảy ra trước khi làm sân — ngay ở lúc bạn chọn hoặc thuê đất.

Thế nào là một miếng đất tốt

Một miếng đất “ngoan”, đỡ tốn tiền nền, cần đạt mấy tiêu chí:

• Chắc: đất nền đã ổn định, không phải đất bùn, đất mới san lấp còn nhão.
• Phẳng tương đối: càng phẳng sẵn thì càng đỡ công san gạt, đỡ đá đắp.
• Không ngập: cao ráo, mưa xuống không thành ao.
• Không yếu: không phải nền lún, không phải chỗ ruộng trũng, ao lấp.

Đất đạt mấy điều này thì phần nền của bạn nhẹ tênh: chỉ cần bóc lớp thực vật, bắn cao độ, xây bó vỉa, tạo dốc, đổ đá base và đá mạt lu lèn là xong. Chi tiết cách nhìn đất mình gom ở bí quyết chọn mặt bằng làm sân và nền đất phải phẳng và chặt.

Đất trũng, đất yếu ngốn tiền như thế nào

Ngược lại, đất trũng, đất bùn, đất yếu bắt bạn phải làm rất nhiều việc trước khi tới được bước làm nền bình thường:

• Phải bồi đắp, tôn cao cả mặt bằng cho khỏi ngập.
• Đất bùn nhão phải xử lý cho ổn định, chờ khô, hoặc thay lớp.
• Lượng đá base, đá mạt phải đổ nhiều hơn hẳn để bù cho nền yếu.
• Công máy, công thợ, thời gian đều kéo dài thêm.

Cộng tất cả lại, riêng cái phần “làm cho đất đủ tốt” đã có thể ngốn khoảng 100 triệu — số tiền mà nếu chọn đúng đất từ đầu, bạn không phải chi. Cho nên mình luôn nói: tiền tiết kiệm lớn nhất được quyết ngay từ lúc bạn chỉ tay chọn mảnh đất, chứ không phải lúc mua vật tư. Nếu chẳng may đất đã yếu rồi thì vẫn có cách xử lý, mình nói ở nền yếu quá thì phải làm sao, nhưng xử lý luôn tốn hơn là tránh từ đầu.

Bài học thật từ nền đất yếu miền Tây

Kể bạn nghe cho dễ thấm. Mình có làm những sân ở miền Tây, nơi đất đai nhiều chỗ là đất bùn, đất trũng. Ở sân Thảo Nguyên, Tân Hưng, Cái Nước, Cà Mau, khi tới nơi mình gặp ngay nền đất bùn nhão màu xám đen — đúng kiểu nền đất yếu đặc trưng miền Tây, phải xử lý cẩn thận trước khi làm gì được. Rồi ở sân Tân Long cũng vậy, nền đất bùn đang phải san, đất nhão, thợ phải cào nền, đẩy xe rùa từng chuyến để tạo mặt bằng.

Những mảnh đất như thế không phải là không làm được sân — mình vẫn làm được, và làm chắc. Nhưng bạn phải hiểu rằng phần công sức và chi phí bỏ ra để “thuần hóa” cái nền yếu đó là khoản mà đất tốt không bao giờ phải chịu. Đó chính là bài học mình muốn bạn nhớ: nếu bạn còn đang ở khâu chọn đất, hãy ưu tiên mảnh chắc và cao ráo. Cùng một số tiền, chọn đất tốt thì tiền dồn hết vào cái sân đẹp; chọn đất yếu thì một phần lớn tiền chỉ để bù cho cái nền.

Tất nhiên đôi khi bạn không có quyền chọn — đất nhà chỉ có chỗ đó, hoặc vị trí đó mới đông khách. Khi ấy thì cứ làm, nhưng phải tính đúng chi phí xử lý nền vào ngân sách ngay từ đầu, đừng để nó thành khoản phát sinh bất ngờ giữa chừng.

Khoản 2 — Làm đúng dốc, khỏi đào mương, tiết kiệm khoảng 30 triệu

Khoản thứ hai nằm ở kỹ thuật làm nền, và đây là chỗ nhiều người tốn oan tiền vì hiểu sai.

Vì sao không cần mương nếu làm đúng

Rất nhiều người nghĩ sân cỏ nhân tạo thì phải đào mương thoát nước quanh sân cho khỏi ngập. Thực ra không. Bí quyết thoát nước của sân cỏ nhân tạo nằm ở chính mặt sân, không phải ở cái mương:

• Mặt sân làm mu rùa: cao ở giữa, dốc đều ra bốn phía, độ dốc khoảng 0,5–0,6%.
• Bó vỉa xây cao hơn mặt đất 10cm, có khe rãnh cho nước thoát ra ngoài.
• Nền đá mạt lu lèn chặt bản thân đã thoát nước tốt hơn bê tông.

Khi mặt sân đã dốc đúng, nước mưa rơi xuống là tự chảy từ giữa ra bốn phía, thoát qua khe bó vỉa ra ngoài. Mưa tạnh là mặt sân khô ráo, đá được liền. Cả cơ chế thoát nước này mình giải thích ở sân bóng nhân tạo thoát nước kiểu gì.

Vậy cái mương để làm gì? Không để làm gì cả, nếu bạn đã làm đúng dốc. Đào mương trong trường hợp đó là bỏ ra khoảng 30 triệu cho một thứ không cần dùng. Mình viết hẳn một bài về chuyện này ở tại sao không nên làm rãnh thoát nước, bạn nên đọc trước khi ai đó tư vấn bạn đào mương.

Điều cần nhớ: tiết kiệm khoản mương này không phải là bỏ bớt cho rẻ, mà là làm đúng kỹ thuật thì tự khắc không cần. Nếu bạn làm dốc ẩu, nước đọng, thì lúc đó có đào mương cũng chưa chắc cứu được — nên gốc rễ vẫn là làm đúng dốc ngay từ đầu.

Gộp lại: từ vài chục tới hơn trăm triệu

Cộng hai khoản: chọn đất tốt bớt khoảng 100 triệu, làm đúng dốc khỏi mương bớt khoảng 30 triệu. Với một cái sân 5 người vốn tham khảo khoảng 270–300 triệu, hay sân 7 người khoảng 400–450 triệu, thì đây là phần trăm rất đáng kể trong tổng vốn.

Và điểm hay nhất: cả hai khoản này đều không hề động tới chất lượng mặt sân. Bạn vẫn dùng cỏ tốt, hạt đen đủ định lượng, keo xịn — cái mà cầu thủ cảm nhận trực tiếp khi đá. Bạn chỉ tiết kiệm ở phần nền và ở việc bỏ đi cái mương thừa. Đây đúng là kiểu tiết kiệm khôn, khác hẳn kiểu ham rẻ cắt vào cỏ, cắt vào hạt. Muốn xem bức tranh đầy đủ hơn về việc bóp chỗ nào, giữ chỗ nào, bạn đọc thêm cách tiết kiệm chi phí làm sân cỏ nhân tạo.

Đừng vì tiết kiệm mà làm sai hai chỗ này

Nói tiết kiệm nhưng mình phải nhắc: tiết kiệm ở nền không có nghĩa là làm nền ẩu.

• Đất tốt vẫn phải làm nền đủ bài — bắn cao độ, bó vỉa, tạo dốc, đá base rồi đá mạt lu lèn chặt. Đừng vì đất sẵn phẳng mà bỏ bước lu lèn, kẻo sau này nền lún, mặt sân lồi lõm.
• Bỏ mương nhưng phải làm dốc thật chuẩn. Bỏ mương là hệ quả của việc làm dốc đúng, chứ không phải bỏ mương xong làm dốc qua loa. Làm ngược lại là sân đọng nước.

Nói cách khác, hai khoản tiết kiệm này chỉ có giá trị khi bạn làm nền đúng kỹ thuật. Cứ làm đúng từng bước như mình chia sẻ ở làm sân đúng từng bước thì tiết kiệm, thì hai khoản này tự khắc rơi vào túi bạn.

Câu hỏi thường gặp

Điều gì giúp tiết kiệm nhiều nhất khi làm sân cỏ nhân tạo?

Chọn được miếng đất nền tốt — chắc, phẳng, không ngập, không yếu. Riêng khoản này có thể bớt khoảng 100 triệu tiền làm nền, vì bạn không phải bồi đắp và xử lý đất yếu.

Có bắt buộc phải đào mương thoát nước quanh sân không?

Không, nếu mặt sân được làm mu rùa dốc 0,5–0,6% và bó vỉa cao 10cm có khe thoát. Khi đó nước tự thoát ra bốn phía, đào mương là tốn oan khoảng 30 triệu.

Đất yếu, đất trũng có làm sân được không?

Được, nhưng tốn hơn vì phải bồi đắp, xử lý nền và đổ nhiều đá hơn. Nếu buộc phải làm trên đất yếu, hãy tính chi phí xử lý nền vào ngân sách ngay từ đầu để khỏi phát sinh bất ngờ.

Tiết kiệm ở nền có làm sân kém bền không?

Không, nếu bạn tiết kiệm đúng cách. Chọn đất tốt và bỏ mương thừa không hề đụng tới cỏ, hạt, keo — những thứ quyết định độ bền và độ êm. Nền vẫn phải làm đủ bài, đủ cứng phẳng dốc.

Lời kết

Chỉ hai điều thôi — chọn nền đất tốt và làm đúng dốc để khỏi mương — đã có thể giúp bạn giữ lại từ vài chục tới hơn trăm triệu, mà cái sân vẫn đẹp, vẫn bền, vẫn êm chân. Đây là kiểu tiết kiệm mình luôn khuyên: bóp ở phần nền và ở cái mương thừa, giữ nguyên chất lượng mặt sân.

Nếu bạn đang cân nhắc một mảnh đất và muốn mình xem giúp nó là đất “ngoan” hay đất “khó”, tốn nền nhiều hay ít, cứ liên hệ. Mình khảo sát và nói thật để bạn tính đúng ngân sách ngay từ đầu.

Đức Toàn – conhatandt.com Tư vấn – thi công sân bóng cỏ nhân tạo trọn gói, đã thi công nhiều công trình từ Bắc vào Nam. Liên hệ (Hotline/Zalo): 0392 827 665 để được khảo sát & báo giá.