Hướng dẫn cách lọc sỏi cho sân cỏ nhân tạo

Mình là Toàn, làm nghề thi công sân cỏ nhân tạo nhiều năm. Có một khâu tưởng nhỏ mà mình xem là bắt buộc, không được bỏ qua: lọc sỏi trong cát trước khi rải xuống sân. Trả lời ngay cho bạn: cách lọc sỏi đúng là sàng cát qua lưới sàng để loại bỏ hết sỏi, đá dăm và tạp chất, chỉ giữ lại phần cát sạch, hạt đều rồi mới rải vào chân cỏ. Cát dùng cho sân phải sạch tuyệt đối, không được còn viên sỏi nào.

Vì sao mình khắt khe với chuyện này tới vậy? Vì chỉ một viên sỏi nhỏ lẫn trong cát cũng có thể làm cầu thủ chấn thương. Mà một cái sân làm khách đau là mất khách. Bài này mình hướng dẫn chi tiết cách lọc sỏi, cách sàng cát cho sạch, chọn loại cát nào, và những lưu ý đi kèm để bạn làm cho chuẩn.

Vì sao phải lọc sỏi trong cát trước khi rải sân

Trong quy trình hoàn thiện mặt sân, sau khi trải cỏ và dán mối nối xong là tới khâu vào cát, rồi mới vào hạt cao su. Lớp cát rải xuống chân cỏ có nhiệm vụ giữ cho sợi cỏ đứng thẳng, cố định gốc cỏ và làm nền cho lớp hạt phía trên. Nếu bạn chưa rõ vai trò của lớp cát, đọc thêm bài tại sao lại cho cát vào sân bóng.

Vấn đề nằm ở chỗ: cát mua về, nhất là cát khai thác tự nhiên, thường lẫn sỏi, đá dăm, vỏ sò, cục đất, rác. Nếu cứ thế đổ xuống sân thì những viên sỏi đó nằm dưới lớp cỏ, ngay chỗ chân cầu thủ tiếp xúc. Đây chính là lý do bắt buộc phải lọc sỏi, sàng cát cho sạch trước khi rải.

Sỏi trong cát gây hại gì cho cầu thủ và mặt sân

Nhiều người xem nhẹ, nghĩ vài viên sỏi thì có sao. Nhưng mình đã thấy hậu quả nên nói thẳng: sỏi lẫn trong cát gây hại theo mấy hướng.

• Gây chấn thương cho cầu thủ. Đây là cái hại lớn nhất. Khi cầu thủ ngã, trượt, xoạc bóng hay tiếp đất, mấy viên sỏi cứng nằm dưới lớp cỏ cấn vào da thịt, đầu gối, khuỷu tay gây trầy xước, bầm tím, thậm chí rách da. Đá bóng mà bị đau vì sỏi thì không ai muốn quay lại.
• Làm mặt sân gồ ghề, không êm. Sỏi, đá cục nằm rải rác làm mặt sân chỗ cứng chỗ mềm, không phẳng đều, đá mất cảm giác.
• Làm giảm thẩm mỹ và uy tín cái sân. Sân để cầu thủ than phiền đau chân vì sỏi là mất điểm ngay, khách đồn nhau thì vắng khách.

Nói gọn: lọc sỏi là chuyện an toàn, mà an toàn của người chơi thì phải đặt lên hàng đầu. Đây là điều đầu tiên trong năm điều quan trọng khi vào cát mà mình đã nói kỹ ở bài điều quan trọng khi vào cát cho sân cỏ nhân tạo.

Cách lọc sỏi, sàng cát cho sân cỏ nhân tạo

Giờ vào phần chính — cách làm cụ thể. Nguyên tắc là dùng lưới sàng để tách sỏi đá ra khỏi cát, giữ lại cát mịn sạch.

Chuẩn bị dụng cụ sàng

Bạn cần một cái sàng lưới — có thể là khung lưới thép mắt nhỏ đóng sẵn, hoặc sàng rung nếu làm khối lượng lớn. Mắt lưới chọn cỡ sao cho cát mịn lọt qua, còn sỏi đá và tạp chất thì bị giữ lại trên lưới. Ngoài ra chuẩn bị xẻng, xe rùa để xúc và vận chuyển cát.

Sàng cát khi cát khô

Cát nên được sàng lúc khô ráo. Cát khô thì hạt tơi, lọt qua lưới sàng dễ dàng, sỏi đá tách ra gọn. Còn cát ẩm thì vón cục, bết lại, sàng không xuống, sỏi lẫn trong cục cát bị lọt theo. Đây cũng là lý do vì sao cả khâu vào cát đều nên làm lúc trời nắng, sân khô.

Đổ cát lên sàng, tách sỏi ra

Xúc từng đợt cát đổ lên mặt sàng, xóc hoặc cào cho cát lọt xuống dưới, sỏi đá và tạp chất trôi lại trên lưới. Phần cát sạch lọt qua thu lại một bên để dùng; phần sỏi đá, rác giữ trên sàng thì gom đổ đi. Làm từng đợt vừa phải, đừng đổ ào quá nhiều một lúc kẻo cát chưa kịp lọt đã tràn.

Kiểm tra lại phần cát sạch

Sau khi sàng, bốc thử một nắm cát lên xem còn lẫn sỏi hay hạt cứng nào không. Cát đạt là cát mịn, hạt đều, sạch, không cấn tay. Chỉ khi chắc chắn cát đã sạch mới đem rải xuống sân.

Chọn loại cát nào để đỡ công lọc sỏi

Một mẹo để đỡ vất vả khâu lọc sỏi là chọn ngay loại cát sạch từ đầu. Mình thường dùng cát thạch anh — loại cát hạt đều, sạch, ít lẫn tạp chất, rất hợp để rải sân cỏ nhân tạo. Dùng cát thạch anh thì công sàng nhẹ hơn nhiều so với cát tạp khai thác bừa.

Ngược lại, tuyệt đối tránh mấy loại cát sau:

• Cát bẩn lẫn bùn đất: vừa nhiều tạp chất phải sàng cực, vừa làm bí mặt sân, thoát nước kém.
• Cát lẫn nhiều sỏi đá: sàng mãi không hết, tốn công vô kể.

Bỏ thêm chút tiền mua cát sạch, hạt đều ngay từ đầu thì tiết kiệm được rất nhiều công lọc sỏi về sau, mà chất lượng mặt sân cũng cao hơn. Đây là kiểu “chọn đúng vật liệu từ đầu” mà mình luôn khuyên anh em.

Lọc sỏi xong rồi mới tới rải cát đúng cách

Lọc sỏi mới là bước chuẩn bị. Sau khi có cát sạch, việc rải cát cũng phải đúng kỹ thuật thì mặt sân mới đẹp. Tóm tắt nhanh mấy nguyên tắc rải cát:

• Rải cát lúc trời nắng, sân khô để cát tơi, trải đều.
• Rải thật đều khắp mặt sân, làm nhiều lượt mỏng, cào đều, không chỗ dày chỗ mỏng.
• Dựng hết sợi cỏ lên, không để sợi nào nằm bẹp dưới cát.
• Đúng định lượng, lớp cát khoảng 3cm (3 phân), sau đó mới vào hạt cao su.

Về định lượng cát chính xác và cách canh cho đạt, bạn xem bài rải cát cho sân cỏ nhân tạo bao nhiêu thì là đạt. Còn nếu rải thiếu cát thì hậu quả thế nào, mình phân tích ở bài làm sân cỏ nhân tạo mà vào ít cát thì điều gì sẽ xảy ra.

Kinh nghiệm thật: khâu cát ở sân công ty giấy, Long Thành

Kể bạn nghe một công trình. Ở sân công ty giấy, Long Thành, Đồng Nai — sân nằm trong khu công nghiệp lớn, phía sau là dãy nhà xưởng dài — sau khi anh em trải xong nhiều dải cỏ sọc và ghép mối nối, tới khâu vào cát vào hạt, đống bao cát và hạt cao su được tập kết sẵn cạnh sân.

Trước khi rải, cát được xử lý cho sạch, loại tạp chất, rồi mới rải đều xuống chân cỏ thành từng lượt, vừa rải vừa chải cho sợi cỏ dựng lên. Chính sự tỉ mỉ ở khâu cát này — cát sạch, rải đều — quyết định mặt sân sau cùng có êm chân và an toàn hay không. Mình luôn dặn anh em: thà chậm mà cát sạch, còn hơn nhanh mà để lẫn sỏi làm khách đau chân.

Bài học xuyên suốt các công trình mình làm: khâu cát không tốn nhiều tiền vật liệu, nhưng đòi hỏi sự cẩn thận. Cát sạch, không sỏi, rải đều là nền tảng cho một mặt sân tử tế, dù cỏ đắt hay cỏ tầm trung.

Sàng cát và chải cỏ đi liền nhau

Lọc sỏi, sàng cát và chải cỏ là mấy khâu gắn với nhau trong quá trình hoàn thiện. Khi rải cát sạch xuống, bạn vừa rải vừa chải để dựng sợi cỏ, đồng thời qua đó cũng dễ phát hiện nếu còn sót viên sỏi nào cộm lên. Chải cỏ kỹ giúp cát lùa đều xuống chân cỏ, sợi cỏ đứng thẳng, mặt sân phẳng.

Việc chải cỏ, dựng sợi này mình có bài riêng nói kỹ: cần lưu ý điều gì khi chải cỏ cho sân cỏ nhân tạo. Làm tốt cả cụm “cát sạch – rải đều – chải dựng sợi” là bạn có một mặt sân đạt chuẩn.

Những sai lầm hay gặp khi không lọc sỏi kỹ

Để bạn cảnh giác, mình liệt kê mấy sai lầm hay gặp quanh chuyện cát và sỏi:

• Đổ thẳng cát mua về không sàng: nghĩ cho nhanh, nhưng để lẫn sỏi là hại cả sân. Luôn phải sàng.
• Sàng cát lúc còn ẩm: cát vón cục, sỏi lọt theo, sàng không sạch. Phải chờ cát khô.
• Dùng cát rẻ, cát bẩn lẫn bùn: vừa nhiều tạp chất phải sàng cực, vừa bí mặt sân thoát nước kém.
• Sàng qua loa, không kiểm tra lại: còn sót sỏi mà không biết. Phải bốc thử kiểm tra trước khi rải.

Tránh được mấy lỗi này thì lớp cát của bạn sạch, an toàn, và mặt sân êm đẹp bền lâu.

Câu hỏi thường gặp

Lọc sỏi cho sân cỏ nhân tạo bằng cách nào?

Bằng cách sàng cát qua lưới sàng để tách hết sỏi, đá dăm và tạp chất, chỉ giữ lại cát mịn sạch. Nên sàng lúc cát khô để hạt tơi, lọt lưới dễ và sỏi tách ra gọn. Sàng xong bốc thử kiểm tra, chắc chắn cát đã sạch mới đem rải xuống sân.

Vì sao cát rải sân bắt buộc phải sạch, không lẫn sỏi?

Vì sỏi nằm dưới lớp cỏ, khi cầu thủ ngã hoặc trượt sẽ cấn vào da thịt gây trầy xước, chấn thương. Sỏi cũng làm mặt sân gồ ghề, không êm. Một cái sân làm khách đau chân vì sỏi thì mất khách ngay, nên lọc sỏi là chuyện an toàn bắt buộc.

Nên dùng loại cát nào cho sân cỏ nhân tạo?

Nên dùng cát thạch anh vì hạt đều, sạch, ít lẫn tạp chất, đỡ công lọc sỏi. Tránh cát bẩn lẫn bùn đất (làm bí mặt sân, thoát nước kém) và cát lẫn nhiều sỏi đá (sàng mãi không hết, tốn công).

Lớp cát rải xuống sân dày bao nhiêu?

Lớp cát chuẩn khoảng 3cm (3 phân), rải đều khắp mặt sân, rải trước rồi mới tới lớp hạt cao su tối thiểu 5kg/m². Nhớ dựng hết sợi cỏ lên, không để sợi nào nằm bẹp dưới cát.

Lời kết

Lọc sỏi cho sân cỏ nhân tạo là khâu tưởng nhỏ mà quyết định sự an toàn của cả cái sân. Cách làm gọn lại là: sàng cát lúc khô qua lưới để loại bỏ hết sỏi, đá, tạp chất; ưu tiên chọn cát thạch anh sạch từ đầu cho đỡ công; kiểm tra kỹ trước khi rải; rồi rải đều đúng định lượng lớp cát khoảng 3cm và chải dựng sợi cỏ. Làm chuẩn khâu này là bạn có một mặt sân êm chân, an toàn, không lo cầu thủ chấn thương vì sỏi — nền tảng để khách đá thấy sướng và quay lại.

Nếu bạn cần mình tư vấn hay thi công trọn gói khâu hoàn thiện mặt sân sao cho đạt chuẩn, cứ liên hệ với mình.

Đức Toàn – conhatandt.com Tư vấn – thi công sân bóng cỏ nhân tạo trọn gói, đã thi công nhiều công trình từ Bắc vào Nam. Liên hệ (Hotline/Zalo): 0392 827 665 để được khảo sát & báo giá.