Điều quan trọng khi vào cát cho sân cỏ nhân tạo

Mình là Toàn, làm nghề thi công sân cỏ nhân tạo nhiều năm. Trong quy trình hoàn thiện một cái sân, sau khi trải cỏ xong là tới công đoạn vào cát rồi mới tới vào hạt cao su. Nhiều anh em xem nhẹ khâu này, nghĩ cứ đổ cát xuống rồi cào cho đều là được. Nhưng thực tế, vào cát sai là cả mặt sân hỏng theo: chỗ dày chỗ mỏng, sợi cỏ nằm bẹp không dựng lên được, thậm chí lẫn sỏi gây chấn thương cho cầu thủ.

Bài này mình chia sẻ những điều quan trọng khi vào cát cho sân cỏ nhân tạo — đúc kết từ nghề — để bạn làm cho chuẩn ngay từ đầu, khỏi phải sửa về sau.

Cát trong sân cỏ nhân tạo có vai trò gì?

Trước khi nói cách làm, bạn cần hiểu tại sao phải vào cát. Lớp cát rải xuống chân cỏ có mấy tác dụng:

• Giữ cho sợi cỏ đứng thẳng, cố định gốc cỏ, không để cỏ nằm rạp hay xô lệch khi cầu thủ chạy trên đó.
• Tạo lớp nền cho mặt sân trước khi rải hạt cao su lên trên.
• Góp phần làm mặt sân ổn định, phẳng và bền.

Nói cách khác, cát là lớp “giữ chân” cho cỏ. Làm tốt lớp cát thì sợi cỏ đứng vững, mặt sân mới đẹp và bền. Muốn hiểu sâu hơn về vai trò của cát, bạn đọc bài tại sao lại cho cát vào sân bóng.

Giờ vào phần chính — năm điều quan trọng khi vào cát.

Điều 1: Cát phải được sàng sạch, tuyệt đối không lẫn sỏi

Đây là điều quan trọng số một, mình đặt lên đầu vì nó liên quan trực tiếp tới an toàn của cầu thủ. Cát dùng cho sân phải được sàng thật sạch, loại bỏ hết sỏi, đá, tạp chất.

Vì sao nghiêm ngặt như vậy? Vì nếu trong cát còn lẫn những viên sỏi nhỏ, chúng nằm dưới lớp cỏ. Khi cầu thủ ngã, trượt, hay tiếp đất, mấy viên sỏi đó cấn vào da thịt gây trầy xước, chấn thương. Một cái sân mà làm cầu thủ đau vì sỏi thì mất khách ngay. Cho nên khâu sàng cát phải làm kỹ, đừng tiếc công. Mình có bài riêng về việc lọc sỏi này: hướng dẫn cách lọc sỏi cho sân cỏ nhân tạo.

Ngoài ra, cát nên chọn loại cát sạch, hạt đều (thường dùng cát thạch anh), không dùng cát bẩn lẫn bùn đất vì sẽ làm bí mặt sân, thoát nước kém.

Điều 2: Vào cát lúc trời nắng, sân khô

Cát nên được rải khi trời nắng và mặt sân khô ráo. Lý do rất thực tế: cát ẩm thì vón cục, bết lại, rải không đều được, mà rải xuống rồi cũng khó cào cho tơi. Còn khi cát khô, hạt cát tơi ra, rải xuống trải đều khắp sân, lùa xuống chân cỏ dễ dàng.

Cho nên khi lên kế hoạch thi công, mình luôn canh khâu vào cát vào ngày nắng ráo. Trời mưa hoặc sân còn ẩm thì dừng lại chờ, đừng cố làm kẻo hỏng cả mẻ. Đây là nguyên tắc chung cho cả khâu vào cát lẫn vào hạt cao su.

Điều 3: Rải cát thật đều khắp mặt sân

Cát phải được rải đều trên toàn bộ mặt sân, không được chỗ dày chỗ mỏng. Nếu chỗ nhiều cát chỗ ít cát thì:

• Mặt sân lồi lõm, không phẳng.
• Chỗ ít cát thì sợi cỏ không được giữ chân chắc, dễ xô lệch.
• Chỗ nhiều cát thì đè sợi cỏ nằm bẹp, khó dựng lên.

Muốn rải đều thì làm từ từ, rải thành nhiều lượt mỏng và cào đều, chứ đừng đổ ào một chỗ rồi mới cào. Rải tới đâu kiểm tra độ phẳng tới đó. Đây là công đoạn đòi hỏi sự kiên nhẫn và con mắt của người có nghề.

Điều 4: Phải dựng cho hết sợi cỏ lên, không để sợi nào nằm dưới cát

Đây là điều nhiều người làm ẩu nhất. Khi rải cát xuống, một phần sợi cỏ bị cát đè nằm rạp. Nguyên tắc bắt buộc là: sau khi vào cát, tất cả sợi cỏ phải dựng lên, không còn sợi nào bị nằm ẹp dưới lớp cát.

Nếu để sợi cỏ nằm dưới cát thì:

• Chỗ đó sân không có cỏ lộ ra, nhìn lem nhem, mất thẩm mỹ.
• Sợi cỏ nằm bẹp bị chôn dưới cát sẽ mòn nhanh, giảm tuổi thọ.

Cho nên trong lúc vào cát, phải vừa rải vừa chải, cào để dựng sợi cỏ đứng lên. Chỗ nào thấy sợi cỏ còn nằm thì chải lại cho bằng được. Công đoạn này gắn liền với chải cỏ mà mình đã nói kỹ ở bài cần lưu ý điều gì khi ra cỏ (chải cỏ) cho sân cỏ nhân tạo.

Điều 5: Vào đúng định lượng — cát rải lớp khoảng 3cm

Cát phải rải đúng định lượng, không thiếu không thừa. Mức chuẩn mình vẫn làm là lớp cát dày khoảng 3cm (3 phân).

• Rải thiếu cát thì sợi cỏ không được giữ chân đủ chắc, mặt sân không ổn định.
• Rải thừa cát thì lớp cát dày quá đè sợi cỏ, tốn kém, mà cũng làm mặt sân cứng.

Lớp cát khoảng 3cm là vừa đủ giữ chân cỏ và làm nền cho lớp hạt cao su phía trên. Cát được rải trước, sau đó mới tới lớp hạt cao su tối thiểu 5kg/m². Về định lượng chính xác và cách canh cho đạt, bạn xem thêm bài rải cát cho sân cỏ nhân tạo bao nhiêu thì là đạt.

Trình tự đúng: cát trước, hạt cao su sau

Để bạn hình dung cả quy trình hoàn thiện mặt sân, thứ tự đúng là:

1. Trải cỏ, dán mối nối bằng keo tốt, kẻ line.
2. Vào cát trước — rải lớp cát sàng sạch khoảng 3cm, đều khắp, dựng sợi cỏ lên.
3. Vào hạt cao su sau — rải lớp hạt cao su đen tối thiểu 5kg/m² lên trên lớp cát.
4. Chải cỏ hoàn thiện, để chiều cao ngọn cỏ lộ ra khoảng 0,8–1cm.

Làm đúng trình tự và định lượng này thì mặt sân vừa êm vừa đẹp, sợi cỏ đứng thẳng, đá “sướng” chân. Đừng đảo lộn thứ tự hay bỏ bớt công đoạn nào.

Vì sao khâu vào cát quyết định chất lượng sân

Nhiều người tập trung chọn cỏ đắt tiền mà xem nhẹ khâu vào cát, đó là suy nghĩ sai. Cỏ tốt tới đâu mà vào cát ẩu — lẫn sỏi, rải không đều, không dựng sợi cỏ, sai định lượng — thì mặt sân vẫn xấu và không bền. Ngược lại, cỏ tầm trung mà vào cát vào hạt chuẩn thì sân vẫn êm đẹp.

Khâu vào cát vào hạt chính là chỗ “tay nghề” của người thợ thể hiện rõ nhất. Nó không tốn nhiều tiền vật liệu nhưng đòi hỏi sự tỉ mỉ và kinh nghiệm. Đây là lý do mình luôn dặn anh em thợ làm khâu này thật chậm và kỹ.

Vào cát thiếu hay thừa đều hại như thế nào?

Định lượng cát tưởng là chuyện nhỏ nhưng sai là hại cả mặt sân, nên mình nói kỹ để bạn hình dung hậu quả hai chiều:

• Vào cát thiếu (dưới mức chuẩn ~3cm): sợi cỏ không được giữ chân đủ chắc, dễ xô lệch khi cầu thủ chạy; mặt sân không ổn định, thảm cỏ có thể dịch chuyển; lớp nền cho hạt cao su cũng không đủ. Kết quả là mặt sân nhanh xuống cấp.
• Vào cát thừa (quá dày): lớp cát dày đè sợi cỏ nằm bẹp, khó dựng lên; mặt sân cứng hơn; lại tốn cát không cần thiết. Cỏ bị chôn nhiều dưới cát cũng nhanh mòn.

Cho nên phải canh đúng lớp cát khoảng 3cm — không thiếu, không thừa. Đây là con số đã được đúc kết từ thực tế, đủ để giữ chân cỏ và làm nền cho lớp hạt cao su phía trên. Chi tiết định lượng, bạn xem bài rải cát cho sân cỏ nhân tạo bao nhiêu thì là đạt và hậu quả thiếu cát ở bài làm sân cỏ nhân tạo mà vào ít cát thì điều gì sẽ xảy ra.

Kinh nghiệm thật: khâu vào cát ở các công trình

Ở những sân mình làm như sân công ty giấy, Long Thành, Đồng Nai — sân trong khu công nghiệp lớn — sau khi trải xong các dải cỏ sọc, anh em bước vào khâu vào cát rất tỉ mỉ: rải cát thành nhiều lượt mỏng, cào đều tay, vừa rải vừa chải cho sợi cỏ dựng lên, kiểm tra độ phẳng liên tục. Chính sự kiên nhẫn ở khâu này quyết định mặt sân sau cùng có phẳng, êm và đẹp hay không.

Mình luôn dặn anh em thợ: khâu vào cát vào hạt không tốn nhiều tiền vật liệu, nhưng đòi hỏi tay nghề và sự tỉ mỉ. Làm nhanh làm ẩu thì cỏ đắt tiền mấy cũng thành sân xấu. Làm chậm và kỹ thì cỏ tầm trung cũng cho mặt sân êm đẹp. Đây là chỗ tay nghề người thợ thể hiện rõ nhất.

Câu hỏi thường gặp

Vào cát cho sân cỏ nhân tạo dày bao nhiêu là đủ?

Lớp cát rải chuẩn khoảng 3cm (3 phân), rải đều khắp mặt sân. Đây là mức vừa đủ để giữ chân sợi cỏ và làm nền cho lớp hạt cao su phía trên. Sau lớp cát mới tới lớp hạt cao su tối thiểu 5kg/m².

Có bắt buộc phải sàng cát không?

Bắt buộc. Cát phải sàng sạch, loại hết sỏi đá và tạp chất, vì nếu còn lẫn sỏi thì khi cầu thủ ngã hoặc trượt, sỏi cấn vào gây trầy xước, chấn thương. Một cái sân làm khách đau vì sỏi thì mất khách ngay.

Vào cát rồi có cần chải cỏ không?

Có. Trong và sau khi vào cát phải chải để dựng hết sợi cỏ lên, không để sợi nào nằm bẹp dưới cát. Sợi cỏ nằm dưới cát vừa làm sân lem nhem vừa nhanh mòn.

Trời mưa hoặc sân ẩm có vào cát được không?

Không nên. Cát ẩm vón cục, bết lại, rải không đều và khó cào tơi. Nên đợi trời nắng, mặt sân khô ráo rồi mới vào cát để cát tơi, rải đều và lùa xuống chân cỏ dễ dàng.

Tóm tắt nhanh 5 điều cần nhớ khi vào cát

Để bạn dễ ghi nhớ và cầm theo khi giám sát thợ, mình gói lại năm điều quan trọng nhất khi vào cát cho sân cỏ nhân tạo:

1. Cát sàng sạch, tuyệt đối không lẫn sỏi — để tránh gây trầy xước, chấn thương cho cầu thủ.
2. Vào cát lúc trời nắng, sân khô — cát tơi, rải đều, lùa xuống chân cỏ dễ.
3. Rải thật đều khắp mặt sân — không chỗ dày chỗ mỏng, làm nhiều lượt mỏng và cào đều.
4. Dựng hết sợi cỏ lên — không để sợi nào nằm bẹp dưới lớp cát.
5. Đúng định lượng, lớp cát khoảng 3cm — không thiếu, không thừa; sau đó mới vào hạt cao su đen tối thiểu 5kg/m².

Nắm chắc năm điều này thì dù thợ nào làm, bạn cũng kiểm soát được chất lượng khâu vào cát — khâu tuy không tốn nhiều tiền vật liệu nhưng quyết định mặt sân có êm, đẹp và bền hay không.

Lời kết

Vào cát cho sân cỏ nhân tạo tưởng đơn giản nhưng có năm điều quan trọng phải nhớ: cát sàng sạch tuyệt đối không lẫn sỏi, làm lúc trời nắng sân khô, rải thật đều khắp mặt sân, dựng hết sợi cỏ lên không để sợi nào nằm dưới cát, và vào đúng định lượng lớp cát khoảng 3cm. Làm chuẩn năm điều này là bạn đã có một nền cát tốt để mặt sân êm, đẹp và bền.

Nếu bạn cần mình thi công hoặc tư vấn kỹ khâu hoàn thiện mặt sân sao cho đạt chuẩn, cứ liên hệ với mình.

Đức Toàn – conhatandt.com Tư vấn – thi công sân bóng cỏ nhân tạo trọn gói, đã thi công nhiều công trình từ Bắc vào Nam. Liên hệ (Hotline/Zalo): 0392 827 665 để được khảo sát & báo giá.